پنجشنبه صبح همدان را به مقصد تهران ترک کردیم. این سفر که به همت سازمان دانش آموزی ترتیب داه شده بود تنی چند از خبرنگاران حضور داشتند تا از موزه عبرت تهران بازدیدی به عمل آورند.
این ابتکار سازمان  دانش آموزی قابل تقدیر است چرا که اکثر خبرنگاران در آن هیاهوی انقلاب نبودند و قرار گرفتن در آن محیط و به طبع آن انتقال برداشت های هر یک از جوانان خبرنگار خود می تواند نقشی درخشان بر ذهن هر خواننده ای باشد

undefined

پنجشنبه صبح همدان را به مقصد تهران ترک کردیم. این سفر که به همت سازمان دانش آموزی ترتیب داه شده بود تنی چند از خبرنگاران حضور داشتند تا از موزه عبرت تهران بازدیدی به عمل آورند.
این ابتکار سازمان  دانش آموزی قابل تقدیر است چرا که اکثر خبرنگاران در آن هیاهوی انقلاب نبودند و قرار گرفتن در آن محیط و به طبع آن انتقال برداشت های هر یک از جوانان خبرنگار خود می تواند نقشی درخشان بر ذهن هر خواننده ای باشد.
این جا موزه عبرت ایران است جایی که روزگارانی ناله های زنان و مردان فراتر از اشک چشم ها بال زد تا  به خدا رسید.
اینجا جایگاه صلابت و رادمردی است و قلب آزادگان در این مکان به تپش می افتد و این جاست که ابرهای متراکم از اندیشه ها کنار می روند و یک جمله را نجوا می کنند که هیهات من الذله!
راستی اگر منادیان راه آزادی مبارزه نمی کردند، انقلابی با این عظمت در سینه تاریخ به یادگار می ماند؟!
براستی چه خوش منادیان در شبهای بی ستاره به داد آسمان رسیدند و زمین را مبهوت صلابت خویش نمودند.
موزه عبرت فعلی در سال 1311 هجری شمسی به دستور رضاخان به منظور نگهداری زندانیان عادی به نام توقیفگاه با طراحی و نظارت آلمان ها آغاز شد و در سال 1316 به بهره برداری رسید.
این ساختمان از ابتدای ساخت دارای چندین لایه حفاظتی بود، که عملا امکان فرار برای زندانیان را غیر ممکن می ساخت در آن زمان سیستم امنیتی، اطلاعاتی به معنی  جمع آوری خبر از کشور هدف وجود نداشت و رضاخان همه اطلاعات را از اداره تامینات که بعدا به شهربانی تغییر نام داد کسب می کرد.
بعد از سال 1320 و روی کار آمدن محمدرضا پهلوی تغییراتی در زمینه مقابله با مخالفان حکومت به وجود آمد و سیستم های پیشرفته جای سیستم های سنتی را گرفت و در اواخر دهه 20 شکل پلیس مخفی به وجود آورد که نام آن(کوک) بود.
پس از کودتای 28 مرداد 1332 آمریکایی ها تصمیم گرفتند ایران را به عنوان پایگاه منطقه ای خود درآورند لذا 10 مستشار آمریکایی روی راه اندازی سازمان اطلاعات و امنیت کشور(ساواک) فعالیت نمودند بنابراین لایحه ایجاد این دستگاه مخوف در اسفندماه 1335 به مجلس شورای ملی ارائه و بدون هیچ گونه مخالفتی به تصویب رسید و در نهایت در سال1336 ساواک با یک صفحه قانون و یک دنیا اختیارات شکل گرفت.
عدم هماهنگی نیروهای مختلف نظامی و امنیتی در سرکوب مبارزان که اغلب ناشی از پیشی گرفتن این نیروها از یکدیگر برای خوش خدمتی به دستگاه حاکمه بود.
رژیم تصمیم گرفت تشکیلات جدیدی را به منظور شناسایی، بازداشت، شکنجه و قتل مخالفانش پایه ریزی کند و به این ترتیب در چهارم بهمن ماه 1350 نطفه کمیته مشترک ضدخرابکاری، مرکب از نیروهای ساواک، شهربانی و نمایندگانی از ژاندارمری و ارتش به دستور شاه بسته شد و ساختمان موقت شهربانی واقع در نزدیکی میدان توپخانه که همان توقیفگاه زمان رضاخان و زندان موقت شهربانی بود به این کمیته اختصاص داده شد.
در این عبرتگاه به سراغ یکی از راهنماهای بازدیدکنندگان رفتیم که ایشان نیز در آن زمان یکی از زندانیان سیاسی به شمار می رفت.
محمدیوسف باروتی در خصوص این مکان مخوف که به موزه عبرت آیندگان تبدیل شده است گفت: این بازداشتگاه در سه طبقه بنا شده است و دارای چهار بند انفرادی با 86 سلول یک و نیم متری و دونیم متر و دو بند عمومی با 18 سلول که بزرگترین آنها 30 مترمربع و گنجایش حدود 30 زندانی بوده است.
هم چنین ظرفیت اسمی کل بازداشتگاه حداکثر200 نفر زندانی بوده که گاه در آن تا 800 زندانی نیز نگهداری می شده، این ساختمان از آنجایی که از ابتدا به هدف بازداشتگاه ساخته شده بود به گونه ای طراحی شده بود که کمترین صدایی از داخل آن به خارج نفوذ نکند.
این مبارز سیاسی در ادامه افزود: بازداشتگاه کمیته مشترک پهلوی در طول عمر کوتاه خود هزاران نفر از آزاد مردان و شیرزنان این مرز و بوم را در خود محبوس کرده بود که بسیاری از این مبارزان در زیر شدیدترین شکنجه هایی که تنوع و روش های آن بالغ بر 74 نوع بود و توسط شکنجه گران اعمال می گردید جان به جان آفرین تسلیم نمودند.
وی از جمله شخصیت هایی که در این مکان زندانی بودند را شهیدان رجایی، باهنر،بهشتی، مطهری و بسیاری از مسئولان و مدیران امروز کشور نام برد و اظهار داشت: زندانیان از تمامی قشرهای جامعه از جمله کارگر، کاسب، روحانی، بازاری، معلم، دکتر، مهندس، دانشجو،نویسنده، دانش آموز، زن خانه دار و غیره بوده؛ جوان ترین زندانی 13 سال داشته که به دست شکنجه گران به شهادت رسیده است؛ افرادی با سن 70 سال نیز جزو زندانیان بازداشتگاه مخوف کمیته مشترک بوده اند.
باروتی فرو کردن سرزندانی داخل آب و نگه داشتن وی در آب تا سرحد خفگی، کابل و شلاق زدن در سرمای شدید با تنی برهنه، استفاده از صندلی داغ، سوزاندن کلیه موهای سر و صورت و بدن توسط الکل و خاموش کردن سیگار بر روی نقاط حساس بدن، آویزان کردن زندانی از سقف، کشیدن ناخن و گوشت بدن توسط انبردست و آپولو را از جمله شکنجه ها توسط ساواک اعلام کرد و گفت: در کلیه بندها امکانات گرمایش و سرمایشی در پایین ترین سطح بود و زندانیان زمستان ها از سرما و تابستان ها از گرما تحت فشار شدیدی قرار داشتند.
وی اظهار داشت: تاریخ عبرت آموز است تاریخ گذشتگان را بخوانیم تا درس عبرتی باشد. زمان شاه، زمان خفت بار و خفقانی بود که ظلم های بسیاری به مردم می شد.
وی در ادامه افزود: هدف امام برقراری حکومت اسلامی بود و تمامی مبارزان سیاسی برای این هدف قدم در راه پرخطری گذاشتند و حتی جان خود را بدون واهمه و ترسی از دست دادند و آگاه باشید که خون این شهدا به ثمر رسیده است که ما در آرامش هستیم.
محمدیوسف باروتی اذعان داشت: تمام جوانان تکلیف دارند که این انقلاب را با جان و خون خود حفظ کنند و هم چنین باید موقعیت شناس و دشمن شناس باشند.
به هنگام بازدید از سلول های این عبرتگاه مجسمه هایی ازآیت ا... قدوسی، دکتر علی شریعتی، دکتر محمدجواد باهنر، آیت ا.. محمدرضا سعیدی، محمدعلی رجایی، دکتر مفتح، علی اکبررفسنجانی، سیدعلی خامنه ای(رهبرمعظم انقلاب اسلامی)، اسدا... لاجوردی، حجت الاسلام ابوترابی، حاج مهدی عراقی، محمدکچویی، صفر قهرمانیان و خسرو گلسرخی در اتاق هایی نمور و تاریک با گلیم های پاره به چشم می خورد و در درون هر سلول می توان نوشته هایی از جمله: زخم شکسته خوب می شود زخم روحی ماندگار می ماند، ای وای بر اسیری کز یاد رفته باشد در دام مانده باشد صیاد رفته باشد، این نیز بگذرد، یارب المستغیثین و لااله الا اله مشاهده می شود.
اما نباید از این جمله نیز گذشت که کدام دیوار، حصار و بندی است که در سراسر تاریخ توانسته باشد فریاد آزادیخواهان و مبارزان راه حق و حقیقت را در خویش محصور کند؟

سیما سبزی